در این درس یاد می‌گیرید
- شناخت جفت‌ارزهای همبسته و هم‌جهت
- محاسبه ریسک تجمعی پوزیشن‌های باز همبسته
- تعیین سقف ریسک سبد به‌جای سقف ریسک تک‌معامله
پیش‌نیازهای این درس
اگر این مفاهیم برای شما تازه‌اند، پیش از ادامه همان درس‌ها را بخوانید؛ این درس بر پایه آن‌ها ساخته شده است.
تا اینجا ریسک را در هر معامله دیدیم. اما حساب شما هم‌زمان چند معامله باز دارد، و در این حالت ریسک واقعی می‌تواند چند برابر تصور شما باشد.
همبستگی چیست؟
همبستگی، درجه حرکت مشترک دو نماد است؛ عددی بین ۱− و ۱+:
| مقدار | معنا |
|---|---|
| نزدیک ۱+ | حرکت هم‌جهت (معمولاً فرانک سوئیس و طلا در برابر دلار) |
| نزدیک صفر | بی‌رابطه |
| نزدیک ۱− | حرکت معکوس (مثل EUR/USD و USD/CHF) |
مثال‌های کاربردی:
- هم‌جهت: EUR/USD و GBP/USD (معمولاً مثبت قوی)، AUD/USD و NZD/USD، XAU/USD و XAG/USD.
- معکوس: EUR/USD و USD/CHF، GBP/USD و USD/CAD، EUR/USD و دلار ایندکس.
مسئله: سه معامله، یک شرط
فرض کنید تحلیل شما می‌گوید دلار ضعیف می‌شود و شما این سه معامله را باز می‌کنید:
| نماد | جهت | ریسک |
|---|---|---|
| EUR/USD | خرید | ۱٪ |
| GBP/USD | خرید | ۱٪ |
| NZD/USD | خرید | ۱٪ |
ریسک اسمی ۳٪ به نظر می‌رسد. اما اگر دلار ناگهان قوی شود (مثلاً پس از یک داده اقتصادی یا بیانیه بانک مرکزی)، همه سه معامله هم‌زمان ضرر می‌دهند. ریسک واقعی این سبد، نزدیک یک معامله با ریسک ۳٪ است — یعنی حد ضررهای شما هم‌زمان فعال می‌شوند.
این همان هم‌جهتی پنهان است: نمادها متفاوت‌اند، شرط بازار یکی است.
راه‌حل: ریسک سبد را کنترل کنید، نه فقط ریسک معامله
سه روش عملی:
۱) سقف ریسک سبد تعیین کنید: مثلاً «حداکثر ۳٪ ریسک روی همه پوزیشن‌های باز هم‌جهت».
۲) همبستگی را امتیاز منفی بدهید: اگر در یک شرط ۲٪ ریسک دارید و می‌خواهید معامله همبسته دیگری باز کنید، ریسک آن را کوچک‌تر بگیرید یا صبر کنید.
۳) نماد را عوض کنید، نه جهت را دو بار تکرار: به‌جای سه معامله همبسته، یک معامله روی قوی‌ترین نماد بگذارید و ریزساختار بقیه را رصد کنید.
همبستگی مطلق نیست
همبستگی در طول زمان تغییر می‌کند. در دوره‌های آرام بازار، EUR/USD و GBP/USD ممکن است نسبتاً مستقل رفتار کنند؛ در دوره‌های پرتنش (بحران‌ها، تصمیم‌های نرخ بهره)، همبستگی همه نمادها به سمت یک می‌رود و تنوع‌بخشی شما از بین می‌رود.
درس عملی: تنوع‌بخشی در لحظه‌های پرتنش کار نمی‌کند. بهترین زمان برای سنجش ریسک سبد، دقیقاً همان وقتی است که بیشترین نیاز را دارید — یعنی پیش از انتشار داده‌های مهم.
اشتباه رایج
خطای اول، شمردن تعداد معاملات به‌جای شمردن شرط بازار. سه معامله هم‌جهت، یک شرط است.
خطای دوم، تنوع‌بخشی در نماد، بدون در نظر گرفتن همبستگی. سه نماد همبسته، سبدی متنوع نمی‌سازند.
تمرین کاربردی: پیش از باز کردن معامله دوم، از خود بپرسید «اگر دلار امروز قوی شود، هر دو معامله من با هم ضرر می‌دهند؟» اگر پاسخ بله است، شما در حال بزرگ‌کردن یک ریسک هستید، نه ساختن یک سبد.
جمع‌بندی
- همبستگی، درجه حرکت مشترک نمادها است و بین ۱− و ۱+ تغییر می‌کند.
- چند پوزیشن هم‌جهت، در عمل یک معامله با ریسک بزرگ‌ترند.
- سقف ریسک سبد تعیین کنید، نه فقط سقف ریسک هر معامله.
- در دوره‌های پرتنش، همبستگی افزایش می‌یابد و تنوع‌بخشی کم‌اثر می‌شود.
واژه‌های کلیدی این درس
| واژه | معادل لاتین | توضیح |
|---|---|---|
| همبستگی | Correlation | درجه حرکت مشترک دو نماد؛ عددی بین ۱− و ۱+ که جهت و شدت رابطه را نشان می‌دهد. |
| ریسک تجمعی | Aggregate Risk | مجموع ریسک واقعی همه پوزیشن‌های باز، با در نظر گرفتن همبستگی آن‌ها. |
| هم‌جهتی پنهان | Hidden Directional Bias | وضعیتی که چند پوزیشن با نمادهای متفاوت، عملاً به یک شرط بازار متکی‌اند. |
| سقف ریسک سبد | Portfolio Risk Cap | حداکثر ریسک مجاز روی تمام پوزیشن‌های باز در یک زمان. |
آزمون کوتاه درس
۳ پرسشاختیاری است، اما یادگیری را چند برابر تثبیت می‌کند. پیشرفت شما به پاسخ‌ها گره نخورده است.
پیشرفت خود را ذخیره کنید
مطالعه این درس آزاد است و برای خواندن هر درس دیگری هم نیازی به حساب کاربری ندارید. اما ثبت پیشرفت، ادامه از همان‌جا و دریافت نشان پایان سطح، به حساب FxSun نیاز دارد — رایگان و بدون هزینه.